Kardeşler Arası Kıyaslama Başarıyı Nasıl Etkiler?
Kısa cevap: Kardeşler arası kıyaslama kısa vadede bir hareketlilik yaratabilir; ancak uzun vadede genellikle özgüveni düşürür, kardeş ilişkisini zedeler ve motivasyonu dışsal hâle getirir. Daha etkili yaklaşım, her çocuğu kendi önceki performansıyla karşılaştırmak ve bireysel güçlü yönlerini görünür kılmaktır.
Kıyaslamanın olası etkileri
- "Ne yapsam yetmez" duygusu ve özgüven kaybı
- Kardeşler arasında kırgınlık ve rekabet
- Başarının aile onayı için yapılan bir şeye dönüşmesi
- Başarılı görülen kardeşte de "hep iyi olmak zorundayım" baskısı
Kıyaslama yerine ne yapılabilir?
- Bireysel gelişimi gösterin: "Geçen döneme göre matematikte çok ilerlemişsin."
- Farklı güçlü yönleri tanıyın: Her çocuğun öne çıktığı alan farklıdır.
- Bireysel zaman ayırın: Her çocukla ayrı vakit geçirmek aidiyet duygusunu güçlendirir.
- Hedefleri ayrı belirleyin: Aynı sınavlara hazırlansalar bile planları ayrı olsun.
Aynı sınava hazırlanan kardeşler
İkizler ya da yakın yaşta kardeşler aynı sınava hazırlanıyorsa deneme sonuçlarını evde karşılaştırmaktan kaçının. Sonuçlar her çocukla ayrı ve özel olarak konuşulmalıdır.
Örnek bir durum
Diyelim ki bir ailede abla fen lisesinde okuyor, küçük kardeş ise ortaokulda matematikte zorlanıyor. Evde sık sık "Ablan senin yaşındayken..." cümlesi kuruluyor ve kardeş derslerden giderek uzaklaşıyor. Aile, bu cümleleri bırakıp kardeşin önceki notlarıyla karşılaştırma yapmaya ve onun resim alanındaki yeteneğini görünür kılmaya başlıyor. Her çocukla ayrı vakit geçiriliyor. Birkaç ay içinde kardeşin motivasyonunda belirgin bir toparlanma görülüyor.
Sıkça sorulan sorular
Hiç karşılaştırma yapmamak mümkün mü?
Ebeveynlerin zihninde karşılaştırma yapması doğaldır. Önemli olan bunun çocuğa yöneltilen sözlere dönüşmemesidir.
Kardeşi örnek göstermek motive etmez mi?
Bazı çocuklarda kısa süreli bir etki yaratabilir; ancak çoğu durumda savunmacılık doğurur. Örnek göstermek yerine somut yöntemleri birlikte konuşmak daha etkilidir.
Sonuç
Her çocuğun yolu kendine özgüdür. Güçlü yönleri keşfetme yazımızı okuyabilir, ihtiyaç duyduğunuzda ön görüşme alabilirsiniz.
Kaynaklar ve faydalı bağlantılar
- UNICEF Türkiye – ebeveynlik kaynakları
- MEB – aile rehberliği
Yorumlar
Henüz yorum yok. İlk yorumu sen yaz!
Yorum yaz
Yorumun onaylandıktan sonra yayınlanır. E-postan görünmez.
